POECI O MARIANIE CEZARYM ABRAMOWICZU

 

POECI

O  MARIANIE  CEZARYM  ABRAMOWICZU

 

 

 Maria Magdalena Pocgaj

 

                                       Wiersz w kolorze niebieskim

 

                                                                          

                                        Co słychać, wieczny wędrowcze,

                                        dokąd idziesz duktami spowitymi w ciszę?

                                        Czy rozpoznałeś już po głosie

                                        wszystkie niebieskie ptaki,

                                        a nadzieja ma kolor twoich oczu?

 

 

                                        Komu niesiesz pęki chabrów, niezapominajek

                                        gdy powracasz z szafirowych pól i łąk,

                                        czy nadal jak mały chłopiec o zbyt wielkim sercu

                                        postrzegasz siostrę naturę w urokach i zadziwieniach?

 

                                        Zapewne to, czym teraz żyjesz,

                                        nie znajduje odniesienia w słowach.

 

                                        Ale zanim przetoczy się w niebie

                                        kolejny wóz modrej jesieni, nim na stoły trafią

                                        dobre, serdeczne chleby i nowe drzewo

                                        zaniebieści się w twoim ogrodzie,

 

                                        ty wszystkiemu i wszystkim

                                        właściwe nadasz imiona. 

 

                                                                                                                        Poznań, 2002 

 Anna Elżbieta Zalewska

                                        Poeta i róża

                                                                     

                                   

                                       W spokojnej przystani

                                       wśród nazywanych drzew

                                       w świątyni samotności

                                       w której zawieszasz swój

                                       krzyż

                                       niesiesz ciszę i radość

                                       w kielichu róży.

                                       Wrażliwość na świat

                                       otworzyłeś jak mimozę

                                       którą trzeba chronić

                                       jak ptaki w zimę.

  

                                       Powieszę na płocie twojego domu

                                       słodki pokarm życzliwości.

 

                                                                                                                  Poznań, 1994

 

Lech Konopiński

                                     Pamięci wspaniałego Czarka

 

                                           Czas tak ucieka niby zając

                                           lecz trudno zejść ze sceny.

                                           Wspaniali ludzie umierają,

                                           a my, psiakrew, żyjemy.

 

                                                                                                               Gizałki, 1999

 Helena Grodziej

                                         Pamięci Cezarego Abramowicza                                        

                                                 Osierociłeś drzewa zasadzone

                                                 przed twoim domem

                                                 komu teraz ptaki

                                                 będą wykradały nasiona

                                         

                                                 Cicho

                                                 nad ranem

                                                 pękła nić wiążąca życie

                                                 - od dzieciństwa biegło pod wiatr

 

                                                 Na przekór stetoskopom

                                                 srogich wyroków rentgenowskich zdjęć

                                                 niosłeś w dłoniach wiersze

                                                 dojrzałe jak wiśnie

                                                 z pogodnego sadu

                                                 dla siebie chowałeś pestkę goryczy

 

                                                 Zostały wiosny i jesienie -

                                                 wdowy po słowach pachnących

                                                 urodą dojrzałego zboża

                                                 majestatem borów

                                              

                                                 Kto słow twoich nie zgubi

                                                 w natłoku mściwych dni

                                                 przetrwa w pożodze jasnych barw

 

                                                                                                    Poznań , 5 marca 1997 r.

 

 

 

 

Paweł Kuszyński

                                                      Biała  Królikowska

                 

                                                        Tu białe jest wszystko,

                                                        nawet błoto:

                                                        Białobłoty-poczta,

                                                        Przez którą świat przychodził

                                                        do poety,

                                                        a Biała Królikowska rodziła

                                                        mu duszę.

                                                        Dobroć rozpoznana przez dzieci

                                                        w błękicie uśmiechu

                                                        niewinnym jak przeznaczenie.

                                                        W Czarnej Strudze, która

                                                        płynie tutaj na początku,

                                                        jest czysta woda,

                                                        skowronki ją piją

                                                        by mogły latać wysoko,

                                                        samotne i bezbronne jak niebo

                                                        nad pełnym morzem.

 

                                                                                                                Poznań, 1998

 

Łucja Danielewska              

                                  W twoim znużonym od zimy lesie                                      

                                             W twoim znużonym od zimy lesie

                                             pęk posiwiałej trawy

                                             związuje na wietrze

                                             badyle wspomnień

 

                                             Lis kity płomieniem

                                             resztki śniegu zmiata

 

                                             Płochliwa łania

                                             przeważa w krzewinach

                                             metaforę lęku

 

                                             a biały zając słowa

                                             krajkę miedzy

                                             naciąga ku przedwiośniu

 

                                             W twoim znużonym od zimy lesie 

                                             trwa polowanie

                                             na grubego zwierza oddechu

                                             grającego zwycięstwo

                                             na trąbce rannych płuc  

 

                                                                                                              Poznań, 1986

Marian Cezary Abramowicz - rys biograficzny

    Marian Cezary Abramowicz -   rys biograficzny

   Marian Cezary Abramowicz  urodził się 29 października 1934 r. w Białobłotach, w ówczesnej  gminie Grodziec, powiecie konińskim, jako syn Franciszka i Stanisławy z domu Skowrońskiej. Bardzo wcześnie, jeszcze przed wybuchem II wojny światowej stracił rodziców. Po śmierci ojca i matki początkowo wychowywany był przez babkę, mieszkającą w rodzinnej wsi, a później u dalszych krewnych w Dobieszczyźnie koło Jarocina. Cezary po ukończeniu  tam  szkoły podstawowej, wyruszył  szukać  swojego miejsca w życiu.

   W latach 1950-51 pracował jako urzędnik w Koninie, ucząc się jednocześnie w wieczorowym liceum ogólnokształcącym. Następnie mieszkał w Warszawie, gdzie uzyskał stypendium Stowarzyszenia PAX i uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego św. Augustyna. Po roku przeniósł się do Płocka i kontynuował naukę w wieczorowym liceum ogólnokształcącym, pracując jako urzędnik w magistracie. W 1952 r. wstąpił do Towarzystwa Salezjańskiego. Po odbyciu nowicjatu podjął studia w Instytucie Filozofii i Psychologii w Woźniakowie. Zły stan zdrowia zmusił go do przerwania studiów i rezygnacji z życia zakonnego. W 1957 roku powrócił  do życia  świeckiego. Krótko pracował w charakterze pracownika umysłowego w Zjednoczeniu Budownictwa Miejskiego w Nowych Tychach. Od 1959 do 1962 roku przebywał w Sanatorium Przeciwgruźliczym w Prabutach, po czym uzyskał rentę inwalidzką. W 1964 r. zrezygnował z renty i podjął pracę w  rodzinnych  stronach, w Nadleśnictwie  Biała Królikowska, na  stanowisku  kierownika  biura. W latach 1965-66 ponownie przebywał w Sanatorium Przeciwgruźliczym w Sokołowsku pod Wałbrzychem; wówczas powtórnie uzyskał rentę inwalidzką. Debiutował w 1966 r. wierszem „Wrzosowisko” w „Tygodniku Kulturalnym” . W 1969 r. został członkiem Związku Literatów Polskich  i podjął aktywną działalność społeczno-kulturalną w środowisku wiejskim. Był m. in. współzałożycielem i kierownikiem artystycznym Zespołu Pieśni i Tańca „Białobłoty”. W latach 1975-79 pełnił funkcję dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Gizałkach . W 1985 r. otrzymał nagrodę literacką wojewody kaliskiego za upowszechnianie piękna ziemi kaliskiej w twórczości literackiej. W 1986 r. odznaczony został  Srebrnym Krzyżem Zasługi.  Zmarł 5 marca 1997 r. w Białej Królikowskiej; pochowany jest na cmentarzu parafialnym w  Królikowie  koło Konina.

   Ważniejsze  utwory  literackie M.C. Abramowicza:

1. Urzeczenie. [Wiersze]. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum 1970 

2. Kochanek białej gołębicy. [Powieść]. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie 

3. Twarze na piasku. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1977

4. Donosy z Białej Królikowskiej. [Cykl 12 felietonów]. „Południowa Wielkopolska”. 1981- 1983

5. Sennik niedzielny. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1984

6. Dni darowane. [Wiersze]. Poznań: Związek Literatów Polskich 1991 

7. W kantyku ziemi. [Wiersze]. Poznań: Związek Literatów Polskich 1991

8. Confiteor. [Wiersze]. Poznań: Związek Literatów Polskich 1994 

9. Uroki i zdziwienia. [Wiersze]. Poznań: Związek Literatów Polskich 1994

10. Maria Magdalena. [Powieść]. Poznań: Pallotinum 1995

11. Listy nie wysłane. [Wiersze]. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Literacka 1996

12. Dwa żywoty. [Opowiadania]. Poznań: Wydawnictwo Fundacji Literacka 1998

13. Listy spod klepsydry. [Miniatury literackie]. Poznań: Pallotinum 2000

14. Czarna struga. [Powieść]. Poznań: Kontekst; Fundacja Literacka 2002

   KILKA  WSPOMNIEŃ  O  POECIE   Z   BIAŁEJ   KRÓLIKOWSKIEJ

  Biała Królikowska – to osada leśna, gdzie przez wiele lat poeta  mieszkał w małym, drewnianym domku z ogródkiem, to jego miejsce na Ziemi. Tutaj powstała większość  utworów Abramowicza.  Jeden ze znajomych pisarza  napisał: ,,Domek, który przycupnął skromnie na skraju lasu i swoje gościnne progi przeznaczał dla każdego, kto tam trafi. Nieważne, człowiek, zwierzę, ptak. Wszystko, co żyje, może wejść pod ten dach, bo pod nim mieszka miłość. Gospodarz tej maleńkiej przystani niczym biblijny Noe chętnie zrobi miejsce na swojej arce. Jest przy tym dyskretnie obecny, pełen szacunku dla wyboru, jakiego dokona gość. Niczego mu nie narzuca. Cieszy się jego obecnością, tak długo jak trwa. Stąd pewnie bierze się wzajemne zaufanie, tolerancja, cudowna więź człowieka z przyrodą, która może istnieć tylko wówczas, gdy człowiek nauczy się traktować ją jak partnera. Tę niezwykle trudną sztukę opanował św. Franciszek, biedaczyna z Asyżu, opanował ją również Marian Cezary Abramowicz, biedaczyna z Białej Królikowskiej”

   Sam poeta z franciszkańską prostotą wyznawał: „Tego, co wiem o boskiej nauce i Piśmie Świętym, nauczyłem się w lasach i wśród pól. Nie miałem innych mistrzów jak buki i dęby. Wystarczy? Chyba tak.     A jak jeszcze raz mogę uśmiechać się pod klepsydrą, mając swoje miejsce pod słońcem. Nie straszna klepsydra, gdy ma się w zasięgu oka i serca tyle cudów tego świata, gdy ma się tylu „braci najmniejszych”, przy których jakże często blakną zarozumiali ludzie.”

   Samotność i cisza, w jakiej żył, nie zamykała go, lecz otwierała na przyrodę i człowieka. Przede wszystkim zaś na Boga. Umiał uszanować ciszę w sobie i w innych. W tym agresywnym, rozkrzyczanym radiem i telewizją świecie był łagodny, liryczny, nie nachalny. Przez mgiełkę filozofii w jego utworach przezierała miłość do drugiego człowieka, współczucie dla niedoli ludzkiej i silne umiłowanie przyrody.

  Wielka życzliwość do świata zjednywała mu przyjaciół. Począwszy od sąsiadów, gotowych zawsze śpieszyć z pomocą, aż do rozproszonych po całym świecie osób, z którymi prowadził serdeczną korespondencję, jak np. Anna Zalenay, poetka poznana w sanatorium w Sokołowsku koło Wałbrzycha, która odkryła talent literacki Abramowicza, czy Jarosław Iwaszkiewicz, także wielki zwolennik jego twórczości. Jednak najbliższymi i najwierniejszymi przyjaciółmi poety byli państwo Konstancja i Jan Majewscy, właściciele znanej apteki „Pod Złotym Lwem” mieszczącej się na poznańskim rynku. Poznali się w Gizałkach, kiedy jeszcze Majewscy prowadzili tu aptekę. Cezary często przychodził po lekarstwa. Później, kiedy przenieśli się do Poznania, często ich odwiedzał.

   Od 1978 roku, kiedy stan zdrowia poety znacznie się pogorszył, kilka miesięcy w roku spędzał w Sanatorium Chorób Płuc i Gruźlicy „Staszycówka” w Ludwikowie, malowniczo położonym na terenie Wielkopolskiego Parku Narodowego. To był jego drugi dom. Tu też pod koniec życia pisał: ,,Uczyłem się życia i uczę nadal niejako w cieniu śmierci zaglądającej mi przez ramię, pod klepsydrą. To sanatorium jest mnie poniekąd drugim domem, do którego wracam bez strachu.”

 … U kresu życia, zmęczony walką z ciężką chorobą, a mimo to szczęśliwy, pisał: ,, Spójrzmy na powagę różnych ćwierć i półgłówków, wpatrzonych w koniec własnego nosa i w portfel. Patrząc na nich mamy przemożną ochotę paść na kolana, aby dziękować Bogu za zwierzęta i w ogóle za przyrodę, za ów Przylądek Dobrej Nadziei, na którym – jak ktoś powiedział – sojusz człowieka i zwierzęcia raduje i koi serce, gdyż przypomina i odtwarza raj. Ktoś inny natomiast powiada, że szatan zbudował miasta, człowiek zbudował wieś, ale puszcze, łąki i wody stworzył Bóg.  Nie wierzycie?  To zapytajcie na przykład świętych. Biedaczyny z Asyżu pytać nie musicie. Sam to dawno powiedział czy wręcz wyśpiewał.”

 

,, CZARNA  STRUGA ”  -  fragment  z powieści  M.C. Abramowicza 

      ,,  Daleko za wzgórza cofnęły się lasy, ustępując polom opadającym łagodnie ku Czarnej Strudze, która dziś spokojna i senna tak, jakby w niej od wieków pławiły się tylko domowe gęsi i kaczki, jakby nigdy nie czerwieniła się od pożarów i krwi.

    ... nitką Ariadny była dla kupców wędrujących bursztynowym szlakiem, szukających wśród niezmierzonych borów i podstępnych bagien Czarnego Brodu i krótszej drogi z prastarego Kalisza przez Ląd nad Wartą i Kruszwicę do Gdańska.

     ... przez nieprzebyte bory płynęła. Przez bory złowrogie i groźne dla podróżnych z drugiego końca świata. I łaskawe dla wolnych myśliwych, pszczelarzy, garncarzy i smolarzy, którzy wzgardziwszy pańszczyzną, w lasach kryli swą wolność. Łaskawa dla tych, którzy uciekali przed prawem, najczęściej okrutnym i niesprawiedliwym, zamieniając się w opryszków lub wiecznych pielgrzymów, dla których bory były jednym i prawdziwym domem.

        Czarna Struga dobrotliwie omijała niejedną polanę, liliową pod jesień od wrzosów, gdzie na bezimiennych mogiłach wyrastała brzezina i skąd nieba było widać najwięcej. Żywiczny cień lasów kojącym plastrem kładł się na niejednej ludzkiej doli upodlonej i poranionej.

       ... płynie sobie Czarna Struga cichutko, jak klechda babuni w zimowy wieczór, gdy ogień trzaska w piecu, świszcze i dudni wiatr w kominie.

         Dla obcych i obojętnych - nieufna i niema, dla swoich - dobra i swojska.

      ...  powiadasz, że to nie topole i olchy tak szumią, ale pokutnicy sprzed lat śpiewają?- Nie! Tamte śpiewy nad Czarną Strugą słyszał ten młody księżyk, który skryty w głębokim cieniu anonimowości, wszystko, co zapamiętał spisał po latach wielu jako staruszek.

     ... powiadasz, że w tej rzece nie widzisz odbicia swej twarzy, że z mulistego dnia wychyla się twarz mniszki? -  Posłuchaj.  ”   …

ŻYCIE I DZIAŁALNOŚĆ ARCYBISKUPA BRONISŁAWA DĄBROWSKIEGO

 

ŻYCIE  I  DZIAŁALNOŚĆ

ARCYBISKUPA  BRONISŁAWA  DĄBROWSKIEGO

 

   PRZED II WOJNĄ ŚWIATOWĄ

- Bronisław Wacław Dąbrowski urodził się 2 listopada 1916 r. w Grodźcu koło Konina (obecnie  diecezja  włocławska).                                  [ Kilka  opracowań  podaje  datę 2.11.1917r.  ]

 

         Akt  chrztu  Bronisława Wacława Dąbrowskiego,  Grodziec N50 , 1916

   Działo się to w Grodźcu, dnia drugiego Listopada, tysiąc dziewięćset szesnastego roku o godzinie dwunastej w południe. Stawił się Roman Dąbrowski, rzeźnik mający lat dwadzieścia ośm, zamieszkały w Grodźcu, w obecności Antoniego Pawlaka lat pięćdziesiąt i Andrzeja Kołaty, lat sześćdziesiąt cztery liczących, obydwóch gospodarzy zamieszkałych w Grodźcu, i okazał Nam dziecię płci męskiej urodzone w Grodźcu, dnia dzisiejszego  bieżącego miesiąca i roku o godzinie pierwszej rano z jego małżonki Maryanny z Rokoszewskich, mającej lat dwadzieścia cztery. Dziecięciu temu na chrzcie Świętym w dniu dzisiejszym odbytym, nadane zostały imiona Bronisław Wacław, a rodzicami jego chrzestnymi byli  Mieczysław Nowaczyk i Władysława Zychowicz. Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany, przez Nas tylko podpisany, gdyż oni pisać nie umieją.  Proboszcz Parafii Grodziec …

- Wcześnie stracił ojca, który zginął w 1920 r. podczas wojny  polsko-bolszewickiej.

- Po  śmierci  ojca  był  wychowywany przez matkę, którą po latach  tak  wspominał : Wszystkie wartości , które wniosłem w życie, ona mi dała. Była prostą kobietą – krawcową. Jako  wdowa  musiała zarobić na wychowanie  mojego brata i moje. Była bardzo  troskliwa i delikatna w wychowaniu, i wpływaniu na nas. Nie narzucała swojego zdania, nie zmuszała, tylko sugerowała. Wskazywała np., że bardzo pragnie, żebym został księdzem, ale ja myślałem o całkiem  innej  karierze.

 - Szkołę  powszechną  w latach 1924-31  ukończył w Grodźcu i Królikowie.

 

KU przypomnieniu - Petycja do Księdza Arcybiskupa Gnieźnieńskiego sprzed 18 lat ...

 

          Petycja  do  Księdza  Arcybiskupa Gnieźnieńskiego

                                      Henryka  Muszyńskiego

 

      Władze  kościelne podczas  wizytacji  Parafii  Królików  w  dn.  04. 06. 2008 r. 

wysunęły  pod  dyskusję  propozycję  utworzenia  nowej  Parafii  w  Świerczynie  i

odłączenia  od  Parafii  Królików  miejscowości  Białobłoty, Dziewiń Duży, Orlina Duża, Orlina Mała , Krzyżówka .

   Przedstawiciele  wsi  w  Radzie  Parafialnej obecni na spotkaniu  wyrazili

obawy i  negatywną  opinię  odnośnie odłączenia  w/w  miejscowości  .

 

   Kilka dni  później  sołtysi i członkowie Rad Sołeckich  5  miejscowości  przeprowadzili

  ,, referendum jawne” wśród mieszkańców . Wszyscy biorący udział w referendum opowiedzieli się przeciw  odłączaniu swych miejscowości od  Parafii  Królików .

 

   Do  Kurii Archidiecezjalnej w Gnieźnie  wysłano  pismo następującej treści :

 

 

Garncarze Puszczy Pyzdrskiej – czyli ,, nie święci garnki lepią "

 

Garncarze  Puszczy  Pyzdrskiej – czyli  ,, nie święci  garnki  lepią "

 

     Na obszarze  dawnej Puszczy  Pyzdrskiej, który w okresie zaborów stanowił najbardziej na zachód Europy wysunięty obszar Cesarstwa Rosyjskiego (Królestwo Kongresowe), rozwój gospodarczy przebiegał znacznie wolniej, niż w znajdujących się po drugiej stronie Prosny obszarach zaboru pruskiego (Wielkie Księstwo Poznańskie). Z tego też powodu, gdy na terenach  zaboru niemieckiego ręczna produkcja garncarska wypierana była przez produkcję masową i warsztaty zamykano, to we wschodniej części Wielkopolski garncarstwo przetrwało znacznie dłużej.

    Ciekawostką  jest, że mimo upływu od tamtych czasów ponad 100 lat, dawne różnice  gospodarcze  oraz  mentalne  zachowały  się.  Jeszcze niedawno ( a  może i  do  dziś ? ) przedstawiciele pleszewskiej  administracji, o terenach  przyłączonych do  powiatu  pleszewskiego ( obecne gminy: Gizałki i Chocz) , a  szczególnie o Białobłotach i miejscowościach sąsiednich mówili: ,,tam, gdzie  diabeł mówi  dobranoc”. Podziały  społeczne  z  czasów  zaborów,  wyrażające  się  choćby w określeniach ,,hadziaj” ( Polak  z  zaboru rosyjskiego)  i  ,,bażant”  ( mieszkaniec zaboru niemieckiego) w  pewnym  stopniu  istnieją  do  dziś.  Różnice w strukturze gospodarczej  są  nadal  duże  i  widoczne nawet dla przeciętnego obserwatora.

,,HITLER KAPUTT” I MARSZ ,,WYZWOLICIELI ”

 

,,HITLER  KAPUTT”   I   MARSZ  ,,WYZWOLICIELI ”

we wspomnieniach Bogdana Bladowskiego

 

   Kaliszanin Bogdan  Bladowski  w okresie II wojny światowej ukrywał się przed wysiedleniem w okolicach Tuliszkowa. Ten późniejszy sędzia Sądu  Najwyższego, tak  wspominał  wkroczenie Sowietów  do  Wielkopolski Wschodniej  w styczniu 1945 r.    

                                   

STANISŁAWA MATELSKA - BIOGRAM

 

                                       STANISŁAWA  MATELSKA  -  BIOGRAM

 

 

    POCHODZENIE

    Stanisława  Matelska  urodziła  się  25  kwietnia  1927r. w Białobłotach, należących  wówczas do gminy  Grodziec  w  powiecie  konińskim  (obecnie  miejscowość w  gminie  Gizałki, powiat pleszewski). Jej  ojcem  był  Stanisław  Czajczyński, matką  Stanisława  Czajczyńska  z  domu  Kowalska. Pochodziła  z  rodziny  trudniącej  się  od  wielu  pokoleń  garncarstwem. Garncarzami  byli:  jej  ojciec  oraz   bracia  Mieczysław  i  Izydor.  Matka  trudniła  się  haftowaniem, przędzeniem  lnu, tkaniem  płócien, szyciem czepców.

 

3 WIERSZE O NASZYCH MIEJSCOWOŚCIACH

 

     3  WIERSZE  O  NASZYCH   MIEJSCOWOŚCIACH 

Białobłoty Brzozy – dziewczęta pstrokate chichoczące przy drogach i na wrzosowiskach tańcujące z wichrami,   sosny – mniszki brunatne – wyniosłe pobożnisie w jesienne wieczory tańczące twista,   chaty – szare kocury podejrzliwie łypiące ślepiami naftowych lamp,   ziemia – kobieta o twarzy piaskowej, brzuchu od porodów zwiotczałym i dłoniach czarnych od pracy,   szczęście – bajka o żelaznym wilku  w snach dzieci i okruch tęczy w pijackich zwidach.

Dziewiń Tu pszczoły nie przesypiają lata i najpiękniej śpiewają świerszcze.   Tu samotnie nie odchodzą ludzie i umarli kwitną kaczeńcami na łąkach pamięci.   Tu fałszem sonety i świąteczne poranki.   Tu uśmiechy i słowa pachną żywicą i sianem i nic nie kosztują jak w lipcu lipowy kwiat.   Tu obcym na drodze mówią  „dzień dobry!” furtek, domów i studni nie zamykają na klucz ludzie olchom podobni, którzy ludźmi nie wstydzą się być jeszcze. M.C. Abramowicz

Biała  Królikowska             Tu białe jest wszystko, nawet błoto: Białobłoty - poczta, Przez którą świat przychodził do poety, a Biała Królikowska rodziła mu duszę. Dobroć rozpoznana przez dzieci w błękicie uśmiechu niewinnym jak przeznaczenie. W Czarnej Strudze, która płynie tutaj na początku, jest czysta woda, skowronki ją piją by mogły latać wysoko, samotne i bezbronne jak niebo nad pełnym morzem. Paweł Kuszyński Pamięci  M.C. Abramowicza Być w słowie, Wyd. WERES W "Okolicy Poetów", Poznań 1998