WALKA Z ANALFABETYZMEM W BIAŁOBŁOTACH I KRÓLIKOWIE

 

WALKA  Z  ANALFABETYZMEM  W  BIAŁOBŁOTACH  I  KRÓLIKOWIE

 

 

    Tragiczna spuścizna zaboru  rosyjskiego w dziedzinie edukacji  społeczeństwa  nie została   do  końca  zlikwidowana  w  wolnej  Polsce okresu   międzywojennego. Szczególnie  duży analfabetyzm wśród dorosłych istniał jeszcze po II wojnie światowej  na obszarach  wiejskich, zwłaszcza tych oddalonych od  ośrodków  miejskich . W  latach  1949-1951 w  Polsce  przystąpiono  do  ogólnopaństwowej akcji  likwidacji  analfabetyzmu .

 

   Walkę  z  analfabetyzmem  na obszarze  gromad   Białobłoty  i  Królików  opisał  Mieczysław  Gołdyka  –   ówczesny  kierownik  kursów .

 

   W  obwodzie  szkolnym  Białobłoty,  który  obejmował  wówczas 122 zamieszkałe  osady , zarejestrowano 101 analfabetów . ,,Do akcji likwidacji analfabetyzmu  przystąpiono zaraz w roku 1949/1950,  organizując  przy  miejscowej  szkole  2  kursy  równoległe .  Lecz  mimo najlepszych chęci i usilnej pracy tak ze strony czynnika społecznego , jak i miejscowego nauczycielstwa i Gminnej Rady Narodowej w Grodźcu  nie  udało się objąć nauczaniem wszystkich zarejestrowanych podlegających obowiązkowi początkowego nauczania. Powodem słabej frekwencji na kursach była nie tyle zła  wola  , lecz należy to raczej przypisać brakowi świadomości większości analfabetów , którzy  akcję  państwowa  traktowali  jako  jakiś  przymus ,  a nie zdawali sobie sprawy  ze znaczenia likwidacji analfabetyzmu i z tego jakie stąd  korzyści płyną dla nich samych .Po zakończeniu 2 kursów w kwietniu 1950 r. pozostało jeszcze do nauczania 45 osób , a był to element najbardziej oporny i najmniej podatny na wszelkie perswazje zmierzające do objęcia ich nauczaniem  . W listopadzie 1950 r. uruchomiono ponownie kurs początkowego nauczania celem likwidacji pozostałej reszty analfabetów . Dzięki ofiarnej i wydatnej pomocy Prezydium Rad Narodowych na szczeblu powiatu i gminy , organizacjom masowym na terenie gromady , Gromadzkiej Komisji Społecznej ,instruktorowi pedagogicznemu ob. Guźniczakowi i  przewodniczącemu Prezydium Gminnej Rady Narodowej ob. Ławniczakowi  oraz nauczycielstwu przy miejscowej szkole udało się wreszcie  wciągnąć resztę opieszałych analfabetów i akcję państwową przeprowadzić  do końca ,czyli  przeszkolić  ich  na  kursie  początkowego nauczania”.

 

   Więcej o metodach walki z analfabetyzmem mówi opis działań  prowadzonych w Królikowie, gdzie w kursach wzięło udział 38 osób. ,, Rozpoczęto  spis  analfabetów  we wrześniu 1949 roku . W tej akcji brało udział nauczycielstwo , młodzież ZMS  i  czynnik partyjny. Spis odbywał się w trudnych warunkach, gdyż nie chciano wyjawiać nazwisk analfabetów  , ale  dużo  w tym pomogły dzieci  szkoły Królików , które znały analfabetów

na terenie  swojej wsi. Rozpoczęto kurs. Początkowo nie wszyscy uczęszczali. Mieliśmy trudności przy wciągnięciu ich do szkoły . Musieliśmy wysyłać do nich do domów młodzież  ZMS ,  czynnik partyjny ,  MO  i sami  również  byliśmy , gdzie  spotkaliśmy się  z przykrymi  słowami. ”

 

   Jak wynika  z  powyższego  opisu  walka z  analfabetyzmem  do prostych  nie należała, mimo że ówczesna  władza  dysponowała  rozległymi  środkami  charakterystycznymi  dla     państwa totalitarnego. Oficjalnie w  propagandzie akcja  zakończyła  się  wielkim  sukcesem,  w  praktyce  zaś  krótkie  kursy  nie  zawsze  przynosiły oczekiwane  efekty. Jeszcze  w  latach 70-tych  XX w.  były  starsze osoby,  które  nie  potrafiły  się  podpisać  i  na dokumentach  stawiały  krzyżyki .